Koszty sądowe w sprawach karnych

Koszty sądowe w sprawach karnych

Koszty sądowe zaliczają się do szerszej kategorii kosztów procesu i tak do kosztów procesu zalicza się koszty sądowe oraz uzasadnione wydatki stron, w tym z tytułu ustanowienia w sprawie jednego obrońcy lub pełnomocnika. Z kolei na koszty sądowe składają się opłaty sądowe oraz wydatki poniesione przez Skarb Państwa od chwili wszczęcia postępowania

Opłaty sądowe w sprawach karnych

Do najczęściej uiszczanych opłat sądowych w procesie karnym należą:

  • - zryczałtowana równowartość wydatków w sprawach z oskarżenia prywatnego, która wynosi 300 zł,
  • - opłaty zasądzane w orzeczeniu kończącym postępowanie od oskarżonego, oskarżyciela prywatnego, oskarżyciela posiłkowego na podstawie ustawy o opłatach w sprawach karnych, określonych w art. 3-13 tej ustawy. Są to opłaty, których zasądzenie zależy od wyniku postępowania,
  • - opłaty od wniosków i próśb uiszczane na podstawie art. 15 § 1 pkt 1–10 ustawy o opłatach w sprawach karnych, np. od wniosku o warunkowe przedterminowe zwolnienie, wznowienie postępowania, czy o zatarcie skazania,
  • - opłaty wnoszone przy kasacji,
  • - opłaty wnoszone przy skardze na wyrok sądu odwoławczego uchylający wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujący sprawę do ponownego,
  • - opłaty uiszczane na podstawie rozporządzenia Ministerstwa Sprawiedliwości z dnia 22.12.2017 r. w sprawie wysokości zryczałtowanych wydatków postępowania oraz wysokości opłaty za wniesienie wniosku o wznowienie postępowania w sprawach o wykroczenia.

Ile wynoszą opłaty sądowe w sprawach karnych ? W odróżnieniu od postępowania cywilnego są to opłaty stosunkowe niskie i najczęściej wynoszą około kilkadziesiąt złotych.

Wydatki poniesione przez Skarb Państwa od chwili wszczęcia postępowania

Wydatki Skarbu Państwa obejmują w szczególności wypłaty dokonane z tytułu:

  • - doręczenia wezwań i innych pism,
  • - przejazdów sędziów, prokuratorów i innych osób z powodu czynności postępowania
  • - sprowadzenia i przewozu oskarżonego, świadków i biegłych,
  • - oględzin, badań przedsięwziętych w toku postępowania oraz przesyłek i przechowania zajętych przedmiotów, jak również ich sprzedaży,
  • - ogłoszeń w prasie, radiu i telewizji,
  • - wykonania orzeczenia, w tym również o zabezpieczeniu grożących kar majątkowych, jeżeli kary te zostały orzeczone, z wyłączeniem kosztów utrzymania w zakładzie karnym i kosztów pobytu w zakładach leczniczych na obserwacji psychiatrycznej,
  • - należności świadków i tłumaczy,
  • - kosztów postępowania mediacyjnego,
  • - należności biegłych lub instytucji wyznaczonych do wydania opinii lub wystawienia zaświadczenia, w tym koszty wystawienia zaświadczenia przez lekarza sądowego,
  • - kosztów obserwacji psychiatrycznej oskarżonego, z wyłączeniem należności biegłych psychiatrów,
  • - kosztów zarządu przymusowego,
  • - opłat przewidzianych za udzielenie informacji z rejestru skazanych,
  • - nieopłaconej przez strony pomocy prawnej udzielonej z urzędu przez adwokatów lub radców prawnych,
  • - ryczałtu kuratora sądowego za przeprowadzenie wywiadu środowiskowego.

Kto ponosi koszty sądowe w procesie karnym

O Kosztach procesu, a więc też o kosztach sądowych, Sąd rozstrzyga w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie (najczęściej jest to wyrok). Tam określa, kto, w jakiej części i zakresie ponosi koszty procesu. Jeżeli w orzeczeniu kończącym postępowanie nie zamieszczono rozstrzygnięcia o kosztach, jak również, gdy zachodzi konieczność dodatkowego ustalenia ich wysokości lub rozstrzygnięcia o kosztach postępowania wykonawczego, orzeczenie w tym przedmiocie wydaje odpowiednio sąd pierwszej instancji, sąd odwoławczy, a w zakresie dodatkowego ustalenia wysokości kosztów także referendarz sądowy właściwego sądu.

W przypadku, gdy dojdzie do skazania, to sąd zasądza koszty sądowe od skazanego w sprawach z oskarżenia publicznego koszty sądowe na rzecz Skarbu Państwa oraz wydatki na rzecz oskarżyciela posiłkowego.

W sprawach z oskarżenia prywatnego, w przypadku skazania sąd zasądza od skazanego na rzecz: oskarżyciela prywatnego poniesione przez niego koszty procesu oraz na rzecz Skarbu Państwa wydatki przez niego poniesione.

Warto wskazać, że w przypadku uniewinnienia skazanego lub umorzenia postępowania w sprawach z oskarżenia publicznego koszty procesu ponosi Skarb Państwa, z wyjątkiem należności z tytułu udziału adwokata lub radcy prawnego w charakterze pełnomocnika pokrzywdzonego, oskarżyciela posiłkowego albo innej osoby. W sprawach z oskarżenia prywatnego, w przypadku uniewinnienia skazanego lub umorzenia postępowania.

Godnym uwagi jest, że Sąd lub referendarz sądowy zwalnia osobę w całości lub w części od wyłożenia kosztów podlegających uiszczeniu przy wnoszeniu pisma procesowego, jeżeli wykazała ona, że ze względu na jej sytuację rodzinną, majątkową i wysokość dochodów wyłożenie ich byłoby zbyt uciążliwe.

Koszty zastępstwa prawnego w procesie karnym z tytułu ustanowienia w sprawie jednego obrońcy lub pełnomocnika

Koszty zastępstwa prawnego w procesie karnym z tytułu ustanowienia w sprawie jednego obrońcy lub pełnomocnika są ustalane na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie. Zgodnie z § 15 ust. 3 tego rozporządzenia Sąd może zasądzić koszty zastępstwa prawnego do sześciokrotności stawki minimalnej. Stawki minimalne są dokładnie określone w tym rozporządzeniu, np. stawa za reprezentację przed Sądem Rejonowym w I instancji wynosi 840 zł. Dodatkowo zgodnie z utrwalonym poglądem w orzecznictwie Sąd nie jest upoważniony do obniżenia opłaty określonej w umowie zawartej między adwokatem a klientem, gdy takie wydatki zostały rzeczywiście poniesione oraz jeżeli ustalona opłata nie przekracza maksymalnej dopuszczalnej wysokości wynagrodzenia jednego adwokata przewidzianego w przepisach. Tym samym żeby uzyskać zwrot należy przedłożyć paragon lub fakturę.

W przypadku dalszych pytań z tej materii, a także innych zagadnień z prawa karnego, zapraszam do kontaktu.